Theo thông tin được Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nêu tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8, thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã có sự cải thiện.
Số liệu ghi nhận đến ngày 22/8, huy động vốn bằng VND tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn mức tăng 8,38% của dư nợ tín dụng VND. Diễn biến này cho thấy nguồn vốn huy động đang tăng nhanh hơn tín dụng, giúp giảm bớt áp lực thanh khoản trong hệ thống.
Như vậy, diễn biến về huy động – cho vay của hệ thống ngân hàng đã có những đảo chiều thay đổi. Trước đó, tại gần cuối quý II, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, huy động vốn của các tổ chức tín dụng mới tăng hơn 5% so với đầu năm, thấp hơn mức tăng trưởng tín dụng 7,4%. So với hiện tại sau gần hai tháng, huy động vốn của hệ thống ngân hàng đã tăng tốc và vượt tăng trưởng tín dụng.
Đây được xem là một trong những diễn biến tất yếu sau chặng thời gian các ngân hàng đẩy mạnh hút vốn trên mọi kênh như điều chỉnh lãi suất tăng trên kênh tiền gửi truyền thống, phát hành chứng chỉ tiền gửi và phát hành một khối lượng lớn trái phiếu ngân hàng với lãi suất từ 7,8%- 9,8%/ năm.
Đối với thị trường vốn, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, tiếp tục được thúc đẩy. Trong 8 tháng, tổng giá trị vốn doanh nghiệp huy động qua các kênh thị trường vốn ước đạt 460,8 nghìn tỷ đồng, tăng 12%.
Ở khu vực tài khóa, thu ngân sách Nhà nước 8 tháng ước đạt 2,03 triệu tỷ đồng, tương đương 80,2% dự toán và tăng 16,2% so với cùng kỳ. Cùng với đó, các chính sách miễn, giảm thuế, phí khoảng 158,2 nghìn tỷ đồng và gia hạn khoảng 51 nghìn tỷ đồng tiếp tục được triển khai nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.
Như vậy, có thể thấy từ cả góc độ chính sách tiền tệ – tài khóa, 4 tháng cuối năm 2026 đang xuất hiện một “khoảng đệm” tốt hơn cho việc hỗ trợ tăng trưởng, khi áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng có dấu hiệu dịu lại và nguồn lực được phân bổ ngày càng đa dạng hơn. Với huy động tăng nhanh hơn tín dụng, khoảng chênh lệch cung – cầu vốn đã bắt đầu thu hẹp, qua đó giúp NHNN có thêm dư địa điều tiết thanh khoản và hỗ trợ tín dụng mà không phải tạo áp lực quá lớn lên lãi suất huy động.
Trong khi đó, việc thị trường vốn được đẩy mạnh đang mở thêm kênh dẫn vốn trung và dài hạn ngoài hệ thống ngân hàng; tạo động lực cho các doanh nghiệp trong giai đoạn cần cú hích để chuyển sàn niêm yết, huy động vốn và đón cơ hội nâng hạng với các lộ trình giải ngân vốn đầu tư ngoại trong giai đoạn tới và các năm tới. Đây hứa hẹn sẽ là kênh “san sẻ” áp lực với hệ thống tín dụng và hướng đến góp phần giảm sự lệ thuộc trong vốn tín dụng, đưa tỷ lệ dư nợ/ GDP về mức thấp hơn trong tương lai.
Ở phía tài khóa, khả năng tăng thu ngân sách và dư địa chi đầu tư công giúp Chính phủ có thể tiếp tục đóng vai trò “vốn mồi”, kích thích tổng cầu mà giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Vì vậy, dư địa chính sách trong phần còn lại của năm không nhất thiết nằm ở một đợt nới lỏng tiền tệ mạnh, mà như khuyến nghị của các chuyên gia quốc tế từ ADB, đó là phối hợp linh hoạt giữa tiền tệ – tài khóa thị trường vốn: NHNN duy trì thanh khoản ở mức phù hợp, tạo điều kiện để tín dụng tiếp tục tăng vào các lĩnh vực ưu tiên; Chính phủ đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và sử dụng dư địa ngân sách để hỗ trợ tăng trưởng; đồng thời thị trường trái phiếu và cổ phiếu tiếp tục đảm nhận vai trò chia sẻ áp lực huy động vốn với ngân hàng.
Nhìn chung, dư địa chính sách đang có các điều kiện thuận lợi để hướng tới hỗ trợ tăng trưởng cao trong quý III và quý IV; nhưng các chuyên gia cũng lưu ý rằng dư địa không phải là không giới hạn, bởi áp lực tỷ giá, lạm phát, chất lượng tín dụng và nhu cầu vốn trung – dài hạn vẫn là những ràng buộc khiến chính sách khó chuyển sang trạng thái nới lỏng mạnh.
