Việc đưa công trình vào khai thác trở lại giúp bảo đảm lưu thông an toàn, thông suốt cho cả giao thông đường bộ và đường thủy, đồng thời hoàn thiện đồng bộ hệ thống cầu vượt sông theo quy hoạch.
Cầu Bình Phước 1 được xây dựng trước năm 1975, từng được sửa chữa, mở rộng vào năm 2012. Tuy nhiên, tĩnh không thông thuyền chỉ đạt khoảng 6,5m, chưa đáp ứng yêu cầu khai thác của tuyến vận tải thủy nội địa. Trước thực tế đó, dự án nâng tĩnh không cầu được triển khai nhằm đạt tiêu chuẩn đường thủy cấp II, với khổ thông thuyền rộng 50m và chiều cao tối thiểu 7m, tạo điều kiện cho tàu thuyền, sà lan trọng tải lớn lưu thông thuận lợi.
Dự án do Trung tâm Quản lý Hạ tầng giao thông đường bộ làm chủ đầu tư, có tổng mức đầu tư khoảng 110 tỷ đồng, tổng chiều dài toàn tuyến gần 760m. Công trình được khởi công từ tháng 2/2025 và hoàn thành sau thời gian thi công trong điều kiện phức tạp, khi vừa phải bảo đảm giao thông thủy, vừa duy trì lưu thông phương tiện qua khu vực cầu.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Võ Khánh Hưng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: Sở Giao thông Vận tải trước đây (nay là Sở Xây dựng) đã chỉ đạo Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông đường bộ triển khai nâng tĩnh không cầu Bình Phước 1 trên quốc lộ 1 và cầu Bình Triệu 1 trên quốc lộ 13, đạt tiêu chuẩn cầu cấp II; đạt tối thiểu 7m theo quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Ông Võ Khánh Hưng đánh giá cao sự phối hợp, nỗ lực của các đơn vị thi công, tư vấn, giám sát và các sở, ngành liên quan; đồng thời cho rằng việc thông xe cầu Bình Phước 1 sẽ đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm an toàn giao thông và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng giao thông của TPHCM.
Điểm đáng chú ý của dự án là giải pháp kỹ thuật nâng toàn bộ khối cầu nặng khoảng 9.000 tấn bằng hệ thống kích thủy lực hiện đại, thay vì phá dỡ cầu cũ hoặc xây dựng cầu mới. Hệ thống nâng gồm gần 90 thiết bị kích, mỗi thiết bị có tải trọng từ 400 – 500 tấn, được bố trí đồng bộ dưới trụ và dầm cầu. Việc nâng cầu được thực hiện theo từng phân đoạn, mỗi ngày nâng từ 4 – 8cm, bảo đảm kiểm soát chặt chẽ về an toàn và chất lượng công trình.
Trong quá trình thi công, dự án gặp nhiều thách thức, đặc biệt là việc xử lý hệ thống hai ống cấp nước D450 bố trí trên cầu. Nếu di dời đồng thời, nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt của người dân khu vực là rất lớn. Trước tình hình đó, các đơn vị liên quan đã phối hợp lắp đặt tuyến ống tạm qua cầu Bình Phước 2, vừa duy trì cấp nước ổn định, vừa bảo đảm tiến độ thi công.
Song song với công tác xây dựng, lực lượng cảnh sát giao thông, công an và chính quyền địa phương đã phối hợp tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông. Xe máy được lưu thông qua các nhịp cầu tạm, trong khi ô tô được hướng dẫn đi qua cầu Bình Phước 2, góp phần hạn chế ùn tắc và bảo đảm an toàn giao thông trong suốt thời gian thi công.
Việc nâng tĩnh không cầu Bình Phước 1 không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho phương tiện quay đầu, lưu thông an toàn bên dưới gầm cầu mà còn kết hợp sửa chữa, nâng cấp tải trọng cầu, hạn chế nguy cơ va chạm của tàu, sà lan trong quá trình khai thác. Công trình cũng nhằm giảm tải cho giao thông đường bộ.
Trung tâm Quản lý hạ tầng giao thông đường bộ sẽ tiếp tục phát huy tính sáng tạo, chủ động, đủ năng lực đảm nhận những dự án giao thông có yêu cầu kỹ thuật cao, quy mô lớn hơn trong thời gian tới, đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng và bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn thành phố.
Theo đánh giá của ngành chức năng, việc đưa cầu Bình Phước 1 vào khai thác không chỉ giúp phát huy hiệu quả vận tải đường thủy nội địa, thúc đẩy phát triển hệ thống cảng, bến thủy tại TP.HCM và các địa phương lân cận, mà còn góp phần giảm tải cho giao thông đường bộ, tăng cường kết nối vùng và đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế – xã hội của khu vực Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
