Từ năm 2025, xe mô tô và xe gắn máy có tuổi thọ trên 5 năm sẽ phải thực hiện kiểm định khí thải theo quy định tại Thông tư 47/2024 vừa được Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) ban hành. Thông tư này quy định chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm định khí thải đối với các phương tiện mô tô và xe gắn máy và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2025.
Cụ thể, đối với những chiếc xe có thời gian sản xuất dưới 5 năm, chu kỳ kiểm định khí thải sẽ là 60 tháng, tính từ ngày xuất xưởng. Nếu trong cơ sở dữ liệu không có thông tin về ngày xuất xưởng của phương tiện, thì sẽ lấy ngày 31/12 của năm sản xuất làm mốc tính. Đối với xe có thời gian sản xuất từ trên 5 năm đến 12 năm, chu kỳ kiểm định khí thải định kỳ là 24 tháng. Còn đối với những xe có thời gian sản xuất trên 12 năm, chu kỳ kiểm định khí thải sẽ được thực hiện định kỳ mỗi 12 tháng.
Khi đi kiểm định, chủ xe sẽ phải xuất trình một trong các giấy tờ sau tại cơ sở đăng kiểm để được tiếp nhận hồ sơ kiểm định: bản chính chứng nhận đăng ký xe; bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử đã được chứng thực từ bản chính chứng nhận đăng ký xe; hoặc bản chính giấy hẹn cấp chứng nhận đăng ký xe. Cơ sở đăng kiểm sẽ thực hiện việc tra cứu thông tin của phương tiện trên phần mềm quản lý kiểm định và đối chiếu thông tin từ chứng nhận đăng ký xe với xe mô tô, xe gắn máy. Nếu phương tiện đạt yêu cầu kiểm định khí thải, chủ xe sẽ được cấp chứng nhận kiểm định khí thải dưới dạng bản điện tử, tích hợp vào tài khoản định danh điện tử của chủ xe. Trong trường hợp thông tin phương tiện không trùng khớp, xe sẽ bị từ chối kiểm định.
Thông tư 47/2024 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho biết rằng thời điểm chính thức thực hiện kiểm định khí thải vẫn chưa được xác định. Bộ Tài nguyên và Môi trường hiện đang phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải để xây dựng, trình Chính phủ xem xét và ban hành quyết định về lộ trình thực hiện việc kiểm định khí thải này.
Luật Giao thông đường bộ hiện nay đã quy định về việc kiểm định khí thải đối với xe mô tô và xe gắn máy. Tuy nhiên, để thực hiện đúng quy định này, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải xây dựng một lộ trình cụ thể về việc thực hiện kiểm soát khí thải xe máy, bao gồm các vấn đề như thời gian thực hiện, đối tượng áp dụng và mức phí kiểm định. Lộ trình này vẫn chưa hoàn thiện và chưa được trình Chính phủ phê duyệt.
Hiện tại, số lượng xe mô tô và xe gắn máy đăng ký lưu hành tại Việt Nam đã lên đến hơn 70 triệu chiếc, trong đó hơn 45 triệu chiếc đang được sử dụng hàng ngày. Theo Bộ Giao thông Vận tải, xe máy hiện đang là nguồn phát thải ô nhiễm lớn nhất nhưng vẫn chưa được kiểm soát nghiêm ngặt vì Luật Giao thông đường bộ năm 2008 chưa quy định rõ về việc kiểm định khí thải của xe mô tô, xe gắn máy.
Từ năm 2010, Chính phủ đã giao Bộ Giao thông Vận tải xây dựng một lộ trình cụ thể về việc kiểm soát khí thải đối với xe máy. Hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM đã được giao nhiệm vụ hoàn thiện mạng lưới cơ sở kiểm định khí thải, với mục tiêu đến năm 2015 có từ 80-90% lượng xe máy ở các thành phố lớn được kiểm định đạt tiêu chuẩn khí thải. Tuy nhiên, cho đến nay, việc kiểm soát khí thải đối với xe máy vẫn chưa được triển khai, trong khi số lượng xe máy ở các thành phố lớn ngày càng tăng. Năm 2023, cả nước đã đăng ký mới hơn 2,4 triệu xe mô tô và xe máy, nâng tổng số lượng xe máy đang lưu hành lên 74 triệu chiếc.
