T1ừ ngày 1/7/2026, thị trường thương mại điện tử Việt Nam chính thức bước sang một giai đoạn phát triển mới khi Luật Thương mại điện tử có hiệu lực. Không chỉ lần đầu tiên thiết lập một khung pháp lý chuyên ngành hoàn chỉnh cho lĩnh vực này, đạo luật còn được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển từ quản lý hành chính truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng và siết chặt hoạt động chống hàng giả trên không gian số.
Được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Luật Thương mại điện tử gồm 7 chương, 41 điều. Một trong những điểm được cộng đồng doanh nghiệp và cơ quan quản lý kỳ vọng nhất là quy định bắt buộc người bán trên sàn thương mại điện tử phải được xác thực danh tính thông qua hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia VNeID. Việc xác thực được thực hiện trên cơ sở sự đồng ý của chủ thể danh tính điện tử thông qua ứng dụng VNeID, tin nhắn SMS hoặc các phương thức xác nhận khác theo quy định. Tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử hiện nay là Trung tâm nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu dân cư và căn cước công dân thuộc Bộ Công an.
Việc kết nối hoạt động kinh doanh trực tuyến với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng người bán ẩn danh – một trong những nguyên nhân khiến việc xử lý hàng giả, hàng nhái và các hành vi gian lận trên môi trường số gặp nhiều khó khăn trong thời gian qua. Đồng thời, cơ chế này cũng tạo điều kiện để cơ quan thuế quản lý hiệu quả hơn các hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, góp phần hạn chế thất thu ngân sách mà không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp và người dân.
Đánh giá về quy định mới, bà Tạ Dịu Thương, Trưởng ban Pháp chế Hiệp hội Bán hàng đa cấp Việt Nam cho rằng việc bắt buộc xác định danh tính người bán và chủ sở hữu gian hàng là quy định “rất đúng và trúng”. Theo bà, đây là giải pháp quan trọng để nâng cao trách nhiệm của người kinh doanh, đồng thời tạo niềm tin cho người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Đăng Sinh, Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam nhận định Luật Thương mại điện tử mới tạo ra bước tiến quan trọng trong công tác quản lý. Quy định bắt buộc người bán và người livestream phải định danh thông qua VNeID sẽ giúp cơ quan chức năng dễ dàng truy vết khi phát hiện vi phạm, qua đó nâng cao hiệu quả đấu tranh với hàng giả và gian lận thương mại.
Ông cũng cho rằng quy định này sẽ tạo ra sức răn đe đáng kể đối với các cá nhân, tổ chức có ý định lợi dụng môi trường số để kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc vi phạm pháp luật. Khi danh tính được xác thực, người bán không còn có thể dễ dàng che giấu thông tin, còn người livestream cũng phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với sản phẩm mình quảng bá và bán ra, thay vì chỉ coi mình là người giới thiệu sản phẩm.
Tuy nhiên, để các quy định mới nhanh chóng đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả như kỳ vọng, nhiều ý kiến cho rằng trọng tâm lúc này là tổ chức thực thi đồng bộ. Trong đó, việc vận hành thông suốt cơ chế kết nối giữa hệ thống định danh điện tử, dữ liệu thuế và các sàn thương mại điện tử sẽ quyết định hiệu quả của hoạt động hậu kiểm dựa trên dữ liệu. Đồng thời, các cơ quan quản lý cần tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực phân tích dữ liệu và phối hợp liên ngành để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi gian lận. Về phía doanh nghiệp, các sàn thương mại điện tử cũng cần chủ động hoàn thiện quy trình xác thực người bán, kiểm soát hàng hóa và thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo quy định mới, qua đó góp phần xây dựng môi trường kinh doanh trực tuyến minh bạch và an toàn hơn.
