Chia sẻ trong talkshow “Từ 1/1/2026, Hộ kinh doanh nộp thuế sao cho thuận lợi” do Báo Người Lao động tổ chức mới đây, ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Trưởng Thuế TP.HCM đã trả lời về câu hỏi liên quan đến việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.
Dưới góc độ quản lý thuế, ông Dũng cho rằng việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp mang lại nhiều lợi thế.
Thứ nhất, về pháp lý: Doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, con dấu riêng, tài khoản ngân hàng riêng, có khả năng ký kết các hợp đồng lớn, tham gia đấu thầu và xây dựng thương hiệu uy tín.
Thứ hai, về mở rộng quy mô: Doanh nghiệp có thể huy động vốn, liên doanh, liên kết, góp cổ phần hoặc tiếp cận các nguồn tín dụng từ ngân hàng.
Thứ ba, về chính sách hỗ trợ: Doanh nghiệp được tiếp cận nhiều chính sách ưu đãi của Nhà nước như đào tạo, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và nguồn vốn.
Đặc biệt, có các ưu đãi về thuế: Doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng được áp dụng thuế suất thu nhập doanh nghiệp 15%. Doanh nghiệp có doanh thu từ 3 đến 50 tỷ đồng áp dụng thuế suất 17%. Hai nhóm doanh nghiệp này được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế.
“Khi doanh nghiệp kê khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, được khấu trừ đầu ra – đầu vào và có thể hoàn thuế trong một số trường hợp như xuất khẩu, đầu tư dự án mới hoặc khi giải thể, phá sản. Với thuế thu nhập doanh nghiệp, doanh nghiệp được kê khai doanh thu trừ chi phí, nếu lỗ thì được chuyển lỗ trong vòng 5 năm, đồng thời có thể trích quỹ nghiên cứu khoa học và được hưởng thêm nhiều hỗ trợ khác của Nhà nước”, ông Dũng thông tin.
Tuy vậy, Phó Trưởng Thuế TP.HCM cũng cho biết, khi chuyển lên doanh nghiệp, chi phí quản trị sẽ tăng, bao gồm đào tạo nhân sự, thực hiện chế độ kế toán, quản lý nguồn nhân lực và kê khai, nộp thuế đầy đủ.
Doanh nghiệp cũng chịu sự giám sát của nhiều cơ quan hơn như cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội, môi trường… Ngoài ra, mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cũng cao hơn. Tuy nhiên, lợi thế nhìn chung vẫn vượt trội so với thách thức.
Về đối tượng nên chuyển đổi, ông Dũng cho rằng đối với hộ kinh doanh trong lĩnh vực sản xuất, nếu có từ 10 lao động và doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên, có thể xem xét chuyển lên doanh nghiệp.
Với lĩnh vực thương mại – dịch vụ, hộ có quy mô tương tự, doanh thu từ 10 tỷ đồng trở lên, cũng nên chuyển đổi để tận dụng cơ hội phát triển và đáp ứng yêu cầu quản trị của mô hình doanh nghiệp.
Bà Mai Thị Nghĩa Lê, Trưởng Phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác – Thuế TP HCM cũng lưu ý, trong quá trình chuyển đổi từ hộ khoán sang hộ kê khai, hộ kinh doanh cần chuẩn bị một số bước, trong đó việc chuẩn bị hóa đơn là nội dung quan trọng.
“Hiện nay, khi chuyển từ hộ khoán sang hộ kê khai mà vẫn áp dụng hình thức nộp thuế theo tỷ lệ trên doanh thu, hộ kinh doanh chưa thực hiện kê khai thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ, nên việc sử dụng hóa đơn đầu vào – đầu ra chưa áp dụng đầy đủ. Tuy nhiên, việc quản lý và lưu giữ hóa đơn, chứng từ vẫn rất cần thiết, bởi đây là căn cứ để chứng minh nguồn gốc hàng hóa khi chuyển đổi phương pháp kê khai thuế”, bà Lê nhấn mạnh.
Ngoài ra, vị này lưu ý hộ kinh doanh cần chủ động chuẩn bị thêm một số nội dung khác như:
Liên hệ, ký hợp đồng với các nhà cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử, đặc biệt là hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Lựa chọn đơn vị uy tín, có trách nhiệm trong việc cung cấp và hỗ trợ phần mềm hóa đơn. Theo dõi, cập nhật các quy định pháp luật mới liên quan đến khai thuế, nộp thuế của hộ kê khai sau khi chuyển đổi từ hộ khoán.
