Tập đoàn Meta vừa thông báo sẽ đầu tư 115 triệu USD vào một chương trình đào tạo kéo dài khoảng 5 tuần. Bước đi nhằm mở ra lối đi tắt cho người lao động bước chân vào nhóm ngành nghề kỹ thuật có tay nghề cao, phục vụ chiến lược xây dựng và mở rộng các trung tâm dữ liệu khổng lồ để hiện thực hóa tham vọng AI của hãng.
Dự án mang tên Học viện Lực lượng Lao động Mỹ (America’s Workforce Academy). Gã khổng lồ công nghệ khẳng định đây là một sáng kiến hoàn toàn miễn phí, hỗ trợ tài chính cho học viên trong suốt quá trình đào tạo và cam kết đảm bảo 100% việc làm đầu ra cho toàn bộ học viên tốt nghiệp. Chương trình sẽ chính thức được kích hoạt trước tiên tại các bang Louisiana, Ohio, Indiana và Texas ngay trong năm nay.
Học viện không yêu cầu học viên phải có kinh nghiệm từ trước. Meta cho biết mỗi cá nhân sau khi hoàn thành khóa học sẽ được cấp một chứng chỉ nghề được xác thực theo tiêu chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực như: kỹ thuật điện, hệ thống cơ khí và hệ thống đường ống nước.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Meta công bố một chương trình đào tạo kỹ thuật viên cáp quang kéo dài 4 tuần vào tháng 4 vừa qua, dự kiến khởi tranh vào mùa hè này. Sáng kiến mang tên Level-Up đã chứng minh sức hút khủng khiếp khi thu về tới 35.000 hồ sơ ứng tuyển chỉ trong vòng 7 ngày đầu tiên.
Các chiến lược định hướng lực lượng lao động mới của Meta vạch trần một thực tế: cơn sốt AI đang châm ngòi cho một cuộc chạy đua khốc liệt nhằm tranh giành những con người có khả năng xây dựng và vận hành cơ sở hạ tầng vật lý đứng phía sau công nghệ. Ngay cả khi các tập đoàn công nghệ liên tục cắt giảm lực lượng lao động văn phòng (white-collar), họ lại ngày càng phải cạnh tranh gay gắt để giành giật các thợ điện, kỹ thuật viên cáp quang và công nhân lành nghề.
“Bất chấp tất cả những lời hoa mỹ về tự động hóa, AI vẫn phụ thuộc vào một lực lượng lao động con người khổng lồ,” ông Chris Kaufman, nhà đồng sáng lập gã khổng lồ thương mại điện tử StockX kiêm cố vấn lãnh đạo, nhận định. “Tương lai có thể tự động hóa cao hơn, nhưng suy cho cùng vẫn phải có ai đó đứng ra xây dựng các trung tâm dữ liệu, kéo đường dây cáp quang và duy trì nguồn điện.”
Nhu cầu xây dựng hạ tầng số đang tạo ra áp lực đè nặng lên thị trường lao động Mỹ qua các số liệu vĩ mô. Năm 2025, giấy phép xây dựng đã được cấp cho 176 trung tâm dữ liệu mới tại 34 bang – thiết lập kỷ lục về số lượng giấy phép cao nhất kể từ khi trung tâm đầu tiên được phê duyệt vào năm 1976. Trong khi đó, Hiệp hội Các nhà thầu và Nhà xây dựng Mỹ (ABC) ước tính ngành xây dựng quốc gia này đang thiếu hụt khoảng 349.000 công nhân ngay trong năm nay để đáp ứng kịp tiến độ của các dự án.
Bà Gina Raimondo, cựu Bộ trưởng Thương mại Mỹ, chia sẻ trên mạng xã hội X về bài toán nan giải của người lao động: “Nhiều người Mỹ đang rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: họ cần được đào tạo để có một công việc mới với mức thu nhập cao hơn, nhưng họ lại không thể chấp nhận việc mất đi nguồn thu nhập hằng ngày để tham gia một khóa học. Học viện của Meta hướng tới giải quyết triệt để nút thắt này bằng các chương trình học nghề có trả lương và cấp chứng chỉ cho những công việc tốt đang có sẵn trên thị trường.”
Bên cạnh công nhân xây dựng, một vị trí khác cũng nằm trong danh sách săn lùng ráo riết của các nhà tuyển dụng khát AI: nhân sự bảo vệ an ninh cho các trung tâm này. Số lượng bài đăng tuyển dụng đề cập đến các từ khóa “an ninh vật lý” và “trung tâm dữ liệu” đã tăng trưởng gấp gần 4 lần so với thời điểm đầu năm 2020.
Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo vẫn chưa có gì đảm bảo về tính bền vững dài hạn của những công việc tại trung tâm dữ liệu mà Meta đang nỗ lực lấp đầy. Các trung tâm dữ liệu nhìn chung không tạo ra số lượng lớn các công việc toàn thời gian cố định cho nền kinh tế địa phương. Các nhà nghiên cứu tại Trường Kinh doanh Marshall thuộc Đại học Nam California (USC) phát hiện ra rằng: ngay sau khi một trung tâm dữ liệu lớn được hoàn thiện và đi vào vận hành ổn định, lực lượng lao động tại chỗ sẽ bị cắt giảm trung bình tới 78%.
Bản thân Meta cũng vừa trải qua một cuộc đại phẫu khi thẳng tay sa thải khoảng 10% trong tổng số 78.000 nhân viên của mình vào tháng trước. Tập đoàn viện dẫn lý do đây là một phần trong “nỗ lực liên tục nhằm vận hành công ty hiệu quả hơn” và giúp hãng bù đắp cho các khoản đầu tư khổng lồ khác. Meta hiện đang đổ hàng trăm tỷ USD vào tham vọng AI và ráo riết đưa công nghệ này vào hệ sinh thái ứng dụng của mình, bao gồm WhatsApp, Messenger và Instagram.
Cùng với việc thay máu nhân sự bên ngoài, Meta cũng đang thắt chặt kiểm soát hiệu suất nội bộ. Vào tháng 4, công ty đã âm thầm cài đặt một phần mềm mới trên máy tính làm việc của các nhân viên tại Mỹ nhằm theo dõi từng lượt gõ bàn phím và chuyển động chuột của họ để lấy dữ liệu huấn luyện cho chính mô hình AI của hãng.
Theo: Business Insider, CNN
