Báo cáo kết quả giám sát về phát triển nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng trên địa bàn TP Hà Nội thực hiện từ ngày 1/8/2024 đến nay cho thấy, thành phố hiện có 54 dự án nhà ở xã hội dân sự đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư.
Tăng tốc nguồn cung
Trong số này, nhiều dự án đã khởi công hoặc đang triển khai xây dựng, góp phần mở rộng nguồn cung và tạo cơ sở để Hà Nội đẩy nhanh mục tiêu phát triển nhà ở xã hội trong giai đoạn tới.
Quỹ nhà ở xã hội của Hà Nội tiếp tục được mở rộng cả về quy mô, hình thức đầu tư và địa điểm triển khai. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026 – 2030, đáp ứng nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp và các đối tượng đủ điều kiện theo quy định.
Theo Kế hoạch 60/KH-UBND, Hà Nội dự kiến triển khai 148 dự án nhà ở xã hội, quy mô khoảng 568 ha, cung cấp khoảng 135.600 căn hộ. Việc chuẩn bị nguồn cung vượt chỉ tiêu được giao cho thấy thành phố chủ động tạo dư địa triển khai, hạn chế tác động của các dự án chậm tiến độ và bảo đảm hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030.
Sau khi hình thành danh mục dự án, trọng tâm của Hà Nội là rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục đầu tư để sớm đưa dự án vào triển khai.
Tại cuộc họp về phát triển nhà ở xã hội mới đây, lãnh đạo UBND TP Hà Nội đã yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giải phóng mặt bằng, giao đất, xác định giá đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan; phấn đấu từ tháng 9/2026 khởi công đồng loạt các dự án đủ điều kiện.
Theo kế hoạch, nhiều dự án sẽ hoàn thành thủ tục trong năm nay để đẩy nhanh tiến độ khởi công. Thành phố cũng tiếp tục rà soát các dự án chậm triển khai, kịp thời tháo gỡ khó khăn nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và sớm đưa dự án vào xây dựng.
TS. Trần Xuân Lượng – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam cho rằng, việc gia tăng số lượng dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư là tín hiệu tích cực, nhưng điều quan trọng hơn là tiến độ triển khai trên thực tế. Khi các dự án hoàn thành thủ tục, đủ điều kiện khởi công và mở bán đúng kế hoạch, nguồn cung sẽ được cải thiện, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.
Theo ông, phát triển nhà ở xã hội cần được thực hiện đồng bộ từ quy hoạch, quỹ đất, thủ tục đầu tư đến nguồn vốn. Nếu nguồn cung dự án không tăng tương xứng, các chính sách tín dụng ưu đãi cũng khó phát huy hiệu quả như kỳ vọng.
Khơi thông dòng vốn
Cùng với việc mở rộng nguồn cung, nâng cao khả năng hấp thụ dòng vốn ưu đãi vẫn là yêu cầu đặt ra đối với chương trình phát triển nhà ở xã hội.
Theo Ngân hàng Nhà nước, đến hết tháng 5/2026, chương trình tín dụng 145.000 tỷ đồng dành cho phát triển nhà ở xã hội đã giải ngân khoảng 12.440 tỷ đồng, tương đương gần 8,5% quy mô chương trình. Trong đó, khoảng 10.640 tỷ đồng được giải ngân cho các chủ đầu tư dự án và gần 1.800 tỷ đồng dành cho người mua nhà.
Đối với chương trình tín dụng dành cho người dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội, sau một năm triển khai, doanh số giải ngân đạt khoảng 383 tỷ đồng, với tổng dư nợ khoảng 353 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Xuân Bắc – Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, nguyên nhân chủ yếu khiến tiến độ giải ngân còn chậm là số lượng dự án đủ điều kiện vay vốn chưa nhiều, trong khi nguồn cung nhà ở xã hội chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Để hỗ trợ phân khúc này, Ngân hàng Nhà nước đã cho phép không tính phần dư nợ tăng thêm đối với các khoản vay nhà ở xã hội và dự án khu công nghiệp, khu chế xuất khi kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản năm 2026. Việc nới cơ chế kiểm soát tăng trưởng tín dụng giúp các tổ chức tín dụng có thêm dư địa cho vay đối với các dự án đủ điều kiện, song hiệu quả vẫn phụ thuộc vào tốc độ triển khai dự án trên thực tế.
